Rád svätého Bazila Veľkého

Na ťij storinci budeme postupno publikovati  Moralno-asketičny tvory sv. Vasilija Velikoho v rusiňskim jazyku.

1. Asketična bisida

   1. Velike značiňa majuť carsky rosporjadžiňa pro piddanych, ale važňišy suť toty, kotry suť vydavany pro vojakiv. Chto prjahne velikoho, vysokoho dostojinstva, chto choče vse stojati pri Christovi, a čuje holos: "Chto mi služyť naj ide za mnov; de jem ja tam bude  i mij sluha" (Jn 12,26), na piddasť sja tomu slovu, jak keby tomu vyššomu rosporjadžiňu pro vojakiv.
   De je Christos Car? V nebi. Tam i tý, vojaku Christa, maš prjamovati. Zabuď na každyj odpočinok na zemli. Vojak ne buduje domu, ne nabyvať poľa, ne davať sja na torhovaňa, kotre prinosiť majetok. "Chto služyť u vojsku, ne mišať sja do ďil svita, aby sja zaľubiti vojvodcjovi. (2Tim 2.4)
Vojak mať jidlo od carja, ne potrebuje prihotovľati jidlo, ani v ťim sja cvičiti, to jomu ne naležyť. Domy piddanych z prikazu carja suť jomu otvoreny, vin ne starať sja o byvaňa. Na dorozi šatra, jidlo podľa potreby bez vyberčivosti, voda - napojom, sna, - kiľko vyžaduje priroda. Pochody veliky, časty nočny vartovaňa, horjačosť i cholod, boj z neprijateľom; besperestanne nebespečeňstvo smerti, a často i smerť, ale smerť slavna. Počlivosť, carsky dary. Žyvot povnyj truďiv v časi vojny, povnyj slavy v časi pokoja. Odminov mužnosti je načalstvo, prijazň carja, joho prijateľstvo, prijateľske zdravkaňa, vlada nad piddanymi, možlivosť vyprošiňa, što choče pro svojich druhiv.
   2. Od tych zemnych priklaďiv, perejdi vojaku Christa, do rozdumovaňa o vičnych dobrach. Vyber žyvot bez domu, bez mista, bez majetku; buď slobodnyj, uvoľni sja od každoj starosti žyvota; naj ťa ne zvjazuje požadaňa ženy, ani starosť o ďiti; to je možlive vo vojenňij službi Boha, "bo zbroja našoho vojinstva ne ťilesna, no silna v Bohu. (2Kor 10,4).
   Naj ťa ne peremahať ťilo, naj ne zvjazuje proťiv voli, naj zo slobodnoho ne robiť raba, ne dbaj o potomstvo na zemli, ale o duchovny ďiti, kotrych by jes pidnosiv do neba. Ne vstupuj do zvjazkiv ťilesnoho manželstva, ale žadaj sobi duchovnoho zvjazku, spravovaňa duš, duchovnoho otcovstva.
   Nasľiduj Nebesnoho Ženicha, odbivaj napady nevidimych neprijateľiv, veď boj proťiv neprijateľskych sil, odhaňaj jich napered od vlastnoj dušy, aby ne mali ku tobi pristupu, a tak od tych, kotry buduť ku tobi prichoditi, i vyberuť ťa za duchovnoho providnika v boju, i kotrych naukov sochraniš od zloho. Rozbivaj mudrovaňa, protivny Christovij viri, naukov pobožnosti zbivaj mudrovaňa bezbožnych, "zbivaj dumky, i každu hordosť, kotry protiviť sja Božij nauki." (2Kor 10,5)
   Všytko dovirja klaď peredovšytkym na Vsemohuču ruku Vsevyšňoho Carja, kotryj lem što sja pojaviť, takoj prisiluje pprotivnikiv do strachu i uťikaňa.; a koli zachoče, aby ty sja vytrenovav čerez nebespečeňstva i štoby joho vojsko zrazilo sja z vojskom protivnika,  silov voli v kažďij namahi buď ne do peremožiňa, dušov nezlomnov v nebespečeňstvi, ochotno perechoď z kraju do kraju, z morja na nore, jak kaže Christos: " Jak vas buduť pronasľidovati v jedňim misťi, uťikajte do inšoho" (Mt 10,23)
   A jak ťa zakličuť pered sud i ty budeš musiti postaviti sja pered vojevoďiv i znošati znevažiňa ľudej i storhyj pohľad kata i čuti diky kriky i viďiti nastroji muk i znošati muky i bojovati až do smerti, ne trať tohdy smilosti, pamjataj na Christa. Vin za tebe pereterpiv, i tobi treba to všytko terpiti za Ňoho. Buď pevnyj, što peremožeš i posered muk. Ideš za peremožnym Carjom, kotryj ťa choče zrobiti učastnikom svojoj peremohy. I umirajuči ne budeš peremoženyj, no opak toho, pravi tohdy peremožeš, bo zachovaš nenarušenu pravdu i slobodu jej vyznavati.
   3. Po smerti perejdeš vičnoho žyvota, od ponižiňa u ľudej do slavy Božoj, od bidy toho svita, od kar do vičnyj odrady z anhelami v nebi. Zemľa ťa ne prijala za občanna, nebo ťa prijme. Svit ťa pronasľidovav, ale anhely ťa ponesuť i predstavľať Christovi. Christos ťa nazve prijateľom, učuješ najsolodšy pochvaly: "Slavno, dobryj, virnyj sluho, vojaku chrabryj, nasľidniku Hospoda, prijateľu Carja, za odminu smoť moji dary: budu sluchati tvoji molitvy, bo ty sluchav moju bisidu. Budeš prositi za spasiňa braťiv, kotry išči ostali v namahach i vyprosiš u Carja pro prijateľiv viry i svjatoj ľubvy učasť u vičnych dobrach; budeš vesti vičny chorovody, nositeľ vincja posered anheliv, budeš carjovati nad stvoriňom v imja Carja i v blaženstvi budeš radovati sja z likami blaženych."
   A jak Boh zachoče ochabiti ťa išči na ťim sviťi u boju, aby ty zdobyv išči vece vinciv peremohy i zachraniv nejednoho u vidimych i nevidimych vojnach, to i na zemli bude velika tvoja slava. Prijateľi buduť ťa trimati v česti, bo našli v tobi pokroviteľa, obrancju, i poserednika. Buduť ťa proslvľati jak mužňoho vojaka, buduť ťa mati za peršoho i najľipšoho. Buduť zdravkati i z radosťov prijimati jak Božoho vyslancja, jak samoho Isusa Christa - podľa slov apostola Pavla.
   Taky suť priklady Božoho vojinstva. A nelem ku samym mužom tota bisida, bo i žeňske pokoľiňa bojuje u Christa; zarachovane midži vojakiv za duchovnu chrabrosť, ne odverhnute pro slabosť ťila. Mnoho žen sja vyznačilo v ťij službi ne menše od muživ. Ne je malo i takych, kotry sobi zaslužili i na vekšu slavu. Ku nim naležať toty, što suť zarachovany do zastupu ďiv, jak i toty, kotry sja vyznačali  smilym vyznavaňom viry abo zasvitili slavov mučenictva. I nelem muži, no i ženy nasľidovali Christa v časi joho perebyvaňa na ťim sviťi. Oboje poly služyli Spasiteľovi.
   Kiď taky svitly nahorody priznačeny pro Christove vojsko, naj želajuť jich otcjove  pro syňiv, a materi pro divky, naj vjedno privoďat svoji ďiti, naj ťišať sja naďijov vičnych blah, kotry ďistanuť z ďiťmi. Naj želajuť sobi mati svojich ďitej zastupnikiv i molitvenikiv u Christa.
   Ne buďme malodušny ku svojim ďiťom, ťišme sja jich budučov slavov, oddajme Hospodu to, što nam dav, aby sme sja stali učastnikami blažeňstva našych ďitej. I sebe vjedno z nima oddajme na službu Christovi.
   Chto tak nastrojenyj i tak bude žyti, vypovniť sja na nim slovo Davida:" Vy blahoslovenny v Hospoda, kotryj sotvoriv nebo i zemľu" (Ps 43,23) abo Mojseja: Blahoslov, Hospodi, silu joho, prijmi ďila joho ruk, rozbij bedra tych, kotry povstali na ňoho, noho neprijateľiv, tych što joho nenaviďať, aby vece ne povstali. "Dt 33,11). Buďťe mužny, bižte dorohov do nebesnych vinciv v Christovi Isusovi našim Hospoďi, kotromu slava na viky amiň.